Osoby w kryzysie psychicznym potrzebują wsparcia i zrozumienia. Istnieją różne formy pomocy, zarówno telefoniczne, jak i stacjonarne, które mogą pomóc w wyjściu z trudnej sytuacji. Ważne jest, aby rozmawiać z osobami w kryzysie. Należy unikać ignorowania słów i stanu emocjonalnego osoby doświadczającej kryzysu.

1. Najważniejsze instytucje zajmujące się bezpośrednim niesieniem pomocy w sprawie problematyki samobójstw:
   1. Telefony zaufania:
      • 800 70 22 22 - Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym. Funkcjonuje bezpłatnie, całą dobę, 7 dni w tygodniu.
      • 116 123 - Poradnia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym (Kryzysowy Telefon Zaufania), prowadzony przez Instytut Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Funkcjonuje bezpłatnie, całą dobę, 7 dni w tygodniu.
      • 116 111 - Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży. Funkcjonuje bezpłatnie, całą dobę, 7 dni w tygodniu.
      • 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka,
      • 800 12 00 02 – Ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska Linia”,
   2. Ośrodki Interwencji Kryzysowej,
   3. Poradnie Zdrowia Psychicznego,
   4. Centra Zdrowia Psychicznego.
2. Ważne organizacje i inicjatywy działające na rzecz pomocy w problematyce samobójstw:
   
   1. www.zapobiegajmysamobojstwom.pl - Program Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym,
   2. Polskie Towarzystwo Suicydologiczne www.suicydologia.org i stworzona strona pn. „Życie warte jest rozmowy”: www.zwjr.pl
   3. wyleczdepresje.pl - strona internetowa kampanii „Depresja. Rozumiesz – Pomagasz”.
3. Dokumenty dotyczące kontaktu z osobami w kryzysie samobójczym:
   
   1. Standardy postępowania dotyczące kontaktu z osobami w kryzysie samobójczym (co robić, czego nie robić, lista przydatnych zwrotów, niepożądane zwroty) - wyciąg z materiału pn. Standardy postępowania dla służb mundurowych dotyczące kontaktu z osobami w kryzysie samobójczym, po próbie samobójczej i w żałobie po śmierci samobójczej.
   2. Postępowanie dotyczące kontaktu z osobami w kryzysie samobójczym - wyciąg z materiału pn. Standardy postępowania dla nauczycieli dotyczące kontaktu z osobami w kryzysie samobójczym, po próbie samobójczej i w żałobie po śmierci samobójczej.

Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2014-2020 (KPPPwR) przewiduje w działaniu 4.2.4 utworzenie i aktualizację bazy danych osób nadzorujących lub koordynujących bazy danych osób nadzorujących lub koordynujących działanie poszczególnych służb na poziomie województwa oraz umieszczenie ich na stronach internetowych instytucji wojewódzkich i okręgowych, a także nawiązanie współpracy pomiędzy takimi osobami w celu wypracowania wspólnej polityki przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

Realizatorami zadania są: Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Sprawiedliwości, Prokuratura Generalna, Komenda Główna Policji, Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, wojewodowie, samorząd województwa, komendy wojewódzkie Policji, sądy okręgowe, prokuratury apelacyjne, zakłady karne.

Czytaj więcej: Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie

W nieskomplikowanych sprawach cywilnych, w których nie ma potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego mogą Państwo skorzystać z Elektronicznego Postępowania Upominawczego (EPU). Ten nowy rodzaj postępowania sądowego, dzięki wykorzystaniu techniki teleinformatycznej ma pomóc Państwu w sprawnej realizacji praw. Jego celem jest bowiem maksymalne uproszczenie i przyspieszenie uzyskania tytułu egzekucyjnego przez wierzyciela (powoda), a następnie podstawy egzekucji sądowej, czyli tytułu wykonawczego (art. 782 § 2 k.p.c. oraz art. 783 § 4 i 5 k.p.c.).

Zasady tego szybkiego procesu regulują przepisy o postępowaniu upominawczym, tj. art. 497¹ k.p.c. i nast. z odrębnościami wynikającymi z art. 505²⁸ - art. 505³⁷ k.p.c. Zostało ono wprowadzone w Polsce od dnia 1 stycznia 2010r., na mocy przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 26, poz. 156).

Sprawy rozstrzyga drogą elektroniczną E-Sąd, czyli Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny. Przed tym sądem mogą być dochodzone roszczenia - z uwagi na ograniczenia natury technicznej - w wysokości do 100.000.000 (sto milionów złotych). Dostęp do e-Sądu mogą Państwo uzyskać poprzez portal www.e-sad.gov.pl

Nakaz zapłaty wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym ma formę elektroniczną i jest dostępny w systemie teleinformatycznym e-sądu: www.e-sad.gov.pl po podaniu unikalnego kodu nakazu (20 znakowego) umieszczonego w lewym górnym rogu wydruku weryfikacyjnego.

Klauzula wykonalności wydana w elektronicznym postępowaniu upominawczym ma postać wyłącznie elektroniczną i jest dostępna zawsze wraz z nakazem zapłaty, do którego została wydana, w systemie teleinformatycznym e-sądu www.e-sad.gov.pl.

Serdecznie zachęcamy do zapoznania się z poradnikami, które przybliżą Państwu zasady Elektronicznego Postępowania Upominawczego (EPU):

Poradnik dla pełnomocnika zawodowego

Poradnik dla powoda

Poradnik dla pozwanego

Nieodpłatna pomoc prawna, nieodpłatne poradnictwo obywatelskie oraz nieodpłatna mediacja

Potrzebujesz pomocy prawnika, doradcy, mediatora?  Jesteś w trudnej życiowej sytuacji, na przykład potrzebujesz pomocy w: rozłożeniu długu na raty, w spłacie  pożyczek „chwilówek”, masz kłopoty mieszkaniowe, grozi ci eksmisja, masz problemy pracownicze, z egzekucją alimentów, odziedziczyłeś długi, nie wiesz do jakiego urzędu pójść po pomoc, masz inne problemy związane ze sprawami życia codziennego? Skorzystaj z systemu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub nieodpłatnej mediacji.

Co to znaczy, że pomoc jest nieodpłatna?

Wszystkie z podejmowanych działań w ramach:

• nieodpłatnej pomocy prawnej,
• nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,
• nieodpłatnej mediacji,

są darmowe i to niezależnie od tego czy sprawa będzie miała finał w sądzie.

Gdzie uzyskam pomoc?

Darmową pomoc uzyskasz w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej, poradnictwa obywatelskiego i mediacji w całym kraju.

Punkty znajdują się w każdym powiecie. O tym gdzie jest najbliższy punkt zapytaj:

1. w starostwie powiatowym,
2. w urzędzie gminy,
3. w urzędzie miasta,

lub poszukaj:

4. na stronach internetowych powiatów i gmin (które znajdziesz wpisując w wyszukiwarkę hasło: urząd gminy/powiatu/miasta i miejscowość, w której punkcie chcesz się zapisać),
5. na stronie internetowej np.ms.gov.pl.

Kto może skorzystać?

Gdy uważasz, że koszty pomocy prawnika są dla Ciebie zbyt duże, składasz prawnikowi, którego spotkasz w punkcie, pisemne oświadczenie, że nie jesteś w stanie ponieść takich kosztów. Nie martw się. Nie musisz zabierać ze sobą nic z wyjątkiem dowodu osobistego. Wzór oświadczenia da Ci osoba udzielająca pomocy.

Czy jako przedsiębiorca mogę skorzystać z pomocy?

Tak. Jeżeli jesteś osobą samozatrudnioną czyli prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą i w ciągu ostatniego roku nie zatrudniałeś żadnych osób – aby skorzystać z pomocy składasz:

1. pisemne oświadczenie, że nie jesteś w stanie ponieść tych kosztów,
2. oświadczenie o niezatrudnianiu innych osób w ciągu ostatniego roku,
3. wszystkie zaświadczenia o pomocy de minimis oraz pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, otrzymanej w roku, w którym ubiegasz się o nieodpłatną pomoc prawną oraz otrzymanej w ciągu 2 poprzedzających ją lat podatkowych, albo oświadczenia o wielkości tej pomocy otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie.

Na czym polegają usługi?

Nieodpłatna pomoc prawna – prawnik wytłumaczy jakie masz prawa i obowiązki oraz pokaże sposób rozwiązania Twojego problemu prawnego. W razie potrzeby, jeśli sprawa jeszcze nie trafiła do sądu, sporządzi potrzebne Ci pisma (np. pozew). Jeśli Twoja sprawa już jest w sądzie, prawnik pomoże napisać pisma o zwolnienie od kosztów, albo o ustanowienie adwokata z urzędu, które są potrzebne żebyś nie musiał płacić za prawnika w postępowaniu sądowym.

Nieodpłatna porada obywatelska – doradca obywatelski przyjrzy się Twoim problemom, tak aby dostosować pomoc do Twojej sytuacji. Wytłumaczy Ci też jakie masz:

• prawa - czyli czego możesz się domagać,
• i obowiązki - jakie rzeczy musisz zrobić, żeby sobie nie zaszkodzić.

Doradca również będzie Cię wspierał w samodzielnym rozwiązaniu problemu, a w razie potrzeby, sporządzi wspólnie z Tobą plan działania wyjścia z sytuacji oraz pomoże Ci krok po kroku go wykonać.

Nieodpłatna mediacja – jeśli masz z kimś konflikt możesz zapisać się na mediację.

W takim przypadku mediator będzie pomagał Wam się pogodzić bez pójścia do sądu. Możesz także poprosić o sporządzenie projektu umowy o mediację lub wniosku o jej przeprowadzenie przed sądem, albo wniosku o przeprowadzenie mediacji w sprawie karnej, czy wniosku do sądu o zatwierdzenie ugody, którą zawarłeś wcześniej podczas mediacji.

Uwaga! Z usługi nieodpłatnej mediacji wyłączone są mediacje zlecone przez sąd oraz sprawy, w których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że pomiędzy stronami konfliktu występuje przemoc.

Czym się różni pomoc prawna od porady obywatelskiej?

Pomoc prawna:

• jest udzielana w momencie, kiedy problem danej osoby jest typowo prawny m.in. gdy potrzebne będzie pójście z tym problemem do sądu – na przykład, gdy osoba chce się rozwieść, ale sama nie jest w stanie napisać pozwu rozwodowego lub gdy samotna matka chce wystąpić o alimenty i także nie wie jak takie pismo sformułować, a nie stać jej na opłacenie prawnika, który to zrobi,
• pomocy prawnej udziela prawnik,
• jeżeli okaże się, że problem danej osoby nie jest tylko prawny, wtedy udzielający pomocy  odsyła daną osobę do miejsca, gdzie może ona stosowną pomoc uzyskać, np. poradnia psychologiczna, ośrodek pomocy społecznej, czy pogotowie dla ofiar przemocy w rodzinie.

Pomoc obywatelska:

• może, ale nie musi dotyczyć problemu prawnego. Poradą będzie, na przykład wskazanie osobie, której zmarł ktoś bliski do jakiego z urzędów powinna się udać, by załatwić wszystkie potrzebne formalności, jak wydanie aktu zgonu, czy wystąpienie
  o zasiłek pogrzebowy,
• porad obywatelskich udziela doradca obywatelski,
• doradca w przypadku stwierdzenia, że problem nie jest wyłącznie prawny nie musi odsyłać do innych miejsc, tylko sam może starać się pomóc danej osobie.

Jak można się zapisać?

1. telefonicznie – każdy powiat prowadzi specjalny numer telefonu do zapisów i udzielania informacji (numer telefonu jest dostępny na stronach internetowych powiatów – w tym też Twojego),
2. elektronicznie – na podany przez powiat adres e-mail lub na stronie np.ms.gov.pl/zapisy,
3. osobiście - w starostwie powiatowym.

Jak długo będę czekał na poradę?

To zależy od tego jak dużo osób zgłosiło się na poradę. Prawnik lub doradca obywatelski postarają się przyjąć każdego beneficjenta jak najszybciej.

Wyjątki:

1. z ważnych powodów dopuszcza się ustalenie innej kolejności udzielania nieodpłatnej pomocy,
2. kobiety w ciąży zawsze obsługiwane są poza kolejnością.

Co musisz przygotować?

1. Dokument tożsamości (dowód osobisty, paszport, lub inny dokument stwierdzający tożsamość – w przypadku braku numeru PESEL) -  w celu wypełnienia oświadczenia o niemożności ponoszenia kosztów odpłatnej pomocy prawnej,
2. dokumenty dotyczące Twojego problemu – jeśli w ogóle takie masz (nie jest to obowiązkowe), możesz też po prostu opowiedzieć prawnikowi, doradcy lub mediatorowi o swoim problemie. Jeśli dysponujesz dokumentami pamiętaj o nich!,
3. *dla samozatrudnionych – wszystkie zaświadczenia o pomocy de minimis oraz pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, otrzymanej w roku, w którym ubiegasz się o nieodpłatną pomoc prawną oraz otrzymanej w ciągu 2 poprzedzających ją lat podatkowych, albo oświadczenia o wielkości tej pomocy otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie.

Co jeśli jestem osobą z niepełnosprawnościami?

Osoby z  trudnościami w poruszaniu lub komunikowaniu się mogą skorzystać z pomocy:

1. w punkcie:
   • możesz przyjść na wizytę z osobą, która pomoże Ci dotrzeć do punktu będzie pomagać prawnikowi Ciebie zrozumieć np. może to być osoba bliska, opiekun lub osoba posługująca się językiem migowym,
   • pomoc tłumacza języka migowego będzie możliwa, jeżeli się o nią zwrócisz podczas zapisu na poradę,  
2. w dogodnym dla siebie miejscu:
   • którego ze względu na stan zdrowia nie możesz opuszczać np. w szpitalu lub domu,
   • wyposażonym w urządzenia ułatwiające porozumiewanie się, np. w siedzibie stowarzyszenia pomagającym osobom doświadczającym trudności w komunikowaniu się,
   • w którym będzie możliwość skorzystania z pomocy tłumacza języka migowego, np. w budynku starostwa stale współpracującego z tłumaczem języka migowego
3. w szczególnych formach:
   • po umówieniu terminu wizyty prawnik lub doradca obywatelski skontaktuje się z Tobą. Pomoc może zostać udzielona telefonicznie, za pośrednictwem komunikatora internetowego (np. Skype) lub przez wiadomość e-mail. Forma udzielenia pomocy musi być wcześniej uzgodniona z pracownikiem starostwa powiatowego lub urzędu miasta.
   • konieczne jest pozostawienie danych kontaktowych do siebie (numer telefonu, adres e-mail itd.).

Edukacja prawna

Jeśli chciałbyś dowiedzieć się więcej na temat praw i obowiązków poszukaj wydarzeń organizowanych w Twoim powiecie. Na takich wydarzeniach omawiane są problemy zgłaszane w punktach nieodpłatnej pomocy w danym powiecie. Prowadzą je organizacje pozarządowe na co dzień obsługujące mieszkańców w punktach porad.

Szukaj: wykładów, warsztatów, kampanii społecznych, a także opracowań informatorów i poradników, spotkań osobistych, audycji w lokalnych mediach, webinariów albo podcastów i filmików zamieszczanych w Internecie.

Najczęściej takie wydarzenia odbywają się w bibliotekach,  szkołach, miejscach aktywności lokalnej, klubach pracy.

Informacje o nadchodzących wydarzeniach edukacyjnych organizowanych w okolicy oraz bezpłatne materiały, jak broszury czy biuletyny są dostępne w starostwie powiatowym, np. pod numerem telefonu wyznaczonym do zapisów na wizyty, czy na stronie internetowej powiatu.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.